Effecten van slokgrootte op inname en verzadiging

5 oktober 2009

Om overgewicht tegen te gaan is onderzoek naar factoren die verzadiging en voedselinname beïnvloeden van groot belang. Onderzoek heeft aangetoond dat vloeibare voedingsmiddelen minder verzadigend zijn dan vaste voedingsmiddelen met een gelijke energiedichtheid¹, ook al is de associatie tussen vloeibare calorieën en overgewicht nog niet helemaal duidelijk².

Wellicht zou dit verschil in verzadiging verklaard kunnen worden door een verschil in de duur van blootstelling aan het voedsel in de mond³. Deze blootstellingsduur is bij vloeibare voedingsmiddelen veel korter dan bij vaste voedingsmiddelen. In het onderzoek van Pascalle Weijzen en collega’s is het effect van slokgrootte (kleine slok: 5g; grote slok: 20g) en energiedichtheid (energie: gezoet met suiker; light: gezoet met kunstmatige zoetstoffen) van sinaasappellimonade op inname en sensorisch specifieke verzadiging onderzocht. Doordat de limonades geconsumeerd werden door een slangetje dat verbonden was met een pomp werd de duur van blootstelling in de mond bij de verschillende slokgroottes gecontroleerd. Bij een gelijke consumptiehoeveelheid was de blootstellingsduur aan limonade in de grote slok conditie veel korter (10s/100g) dan in de kleine slok conditie (20s/100g).

Zoals verwacht was de gemiddelde ad libitum inname van beide types limonade lager met kleine slokken (hogere blootstelling) dan met grote slokken (lagere blootstelling) (zie figuur), terwijl subjectieve scores van sensorische verzadiging na consumptie gelijk waren in beide condities. Onverwacht was dat bij consumptie met grote slokken de inname van energie limonade groter was dan van ‘light’ limonade (zie figuur).

De resultaten bevestigen dat de duur van blootstelling aan voedsel in de mond een rol speelt bij ad libitum inname en verzadiging, en dat consumptie van zoete dranken met kleine slokken, bijvoorbeeld door een smal rietje of door een flesje met kleine opening, inname zou kunnen verlagen. Een verklaring voor de hogere inname van energie limonade dan van ‘light’ limonade bij consumptie met grote slokken is speculatief, maar zou kunnen zijn dat inname van energiehoudende zoete dranken gestimuleerd wordt door de (metabole) beloningswaarde, die afwezig is bij zoete dranken die geen energie leveren.


Figuur: Ad libitum inname van de 2 types limonade (□ energie ■ light) in de 2 slokgrootte condities. P-waardes zijn van Fisher LSD multipele vergelijking tussen de 4 condities.

Referenties:

1. DiMeglio DP & Mattes RD (2000) Liquid versus solid carbohydrate: effects on food intake and body weight. Int J Obes Relat Metab Disord 24, 794–800.
2. Van Baak MA & Astrup A (2009) Sugars and body weight. Obes Rev 10 (Suppl. 1), 9–23.
3. Zijlstra N, Mars M, de Wijk RA, Westerterp-Plantenga MS, de Graaf C (2008). The effect of viscosity on ad-libitum food intake. Int J Obes 32, 676-83.

Lees de publicatie van het Britisch Journal of Nutrition »
Lees het artikel in Voeding nu (pdf / 485 Kb) »

Dit onderzoek werd gefinancierd door Suikerstichting Nederland.