Overgewicht | december 2005
Het signaleren van overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg
De prevalentie van overgewicht en obesitas, zowel bij kinderen als volwassenen, is de afgelopen jaren sterk gestegen. Steeds meer kinderen worden te zwaar. Met name vanwege de gezondheidsrisico’s en –klachten op volwassen leeftijd is het belangrijk om al in een heel vroeg stadium overgewicht op te sporen.Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is vanaf de geboorte direct betrokken bij het volgen van de groei (o.a. lengte en gewicht) van baby’s en kinderen. JGZ speelt daarom bij de signalering en interventie een zeer belangrijke rol.
In opdracht van het Ministerie van VWS heeft het VU Medisch Centrum Amsterdam in 2004 een landelijk uniform signaleringsprotocol ontwikkeld, het “Signaleringsprotocol Overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg”. De werkzaamheden passen voeren binnen het basistakenpakket JGZ. Het protocol is toepasbaar voor kinderen van twee jaar en ouder; voor jongere kinderen is er (nog) geen betrouwbare methode om overgewicht vast te stellen. Het is echter wel belangrijk om in de eerste twee levensjaren de lengte/gewicht-ratio te volgen om op latere leeftijd een goed overzicht te hebben in de ontwikkeling van de groei.
Om overgewicht vast te stellen wordt uitgegaan van de internationaal erkende BMI-grenswaarden voor kinderen. De BMI moet vervolgens worden aangevuld met een klinische blik van de onderzoeker (JGZ arts). Hierin worden meegenomen lichaamsbouw, puberteitsstadium, etniciteit en vetverdeling over het lichaam. U kunt het protocol downloaden via www.kenniscentrumovergewicht.nl.
Overbruggingsplan voor kinderen met overgewicht
Om een goed gevolg te kunnen geven aan het Signaleringsprotocol is in opdracht van het Ministerie van VWS een overbruggingplan opgesteld. Het overbruggingsplan behelst een werkwijze voor JGZ hoe kinderen met overgewicht te begeleiden en/of te behandelen: het stimuleren van buitenspelen en ontbijten en het reduceren van het gebruik van energierijke dranken en tv-kijken. Daarnaast is het promoten van borstvoeding een reguliere activiteit van JGZ voor de primaire preventie van overgewicht. Hoewel deze aanpak (nog) niet wetenschappelijk onderbouwd is - maar wel practice-based - is het wel tijd voor actie; aan de onderbouwing van het overbruggingsplan wordt ondertussen gewerkt. Het Ministerie van VWS pleit ervoor dat alle betrokkenen bij kinderen met overgewicht, zoals diëtisten, onderwijzers, huisartsen en kinderartsen op de hoogte worden gebracht van het overbruggingsplan. Het overbruggingsplan is te downloaden via www.kenniscentrumovergewicht.nl.
In opdracht van het Ministerie van VWS heeft het VU Medisch Centrum Amsterdam in 2004 een landelijk uniform signaleringsprotocol ontwikkeld, het “Signaleringsprotocol Overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg”. De werkzaamheden passen voeren binnen het basistakenpakket JGZ. Het protocol is toepasbaar voor kinderen van twee jaar en ouder; voor jongere kinderen is er (nog) geen betrouwbare methode om overgewicht vast te stellen. Het is echter wel belangrijk om in de eerste twee levensjaren de lengte/gewicht-ratio te volgen om op latere leeftijd een goed overzicht te hebben in de ontwikkeling van de groei.
Om overgewicht vast te stellen wordt uitgegaan van de internationaal erkende BMI-grenswaarden voor kinderen. De BMI moet vervolgens worden aangevuld met een klinische blik van de onderzoeker (JGZ arts). Hierin worden meegenomen lichaamsbouw, puberteitsstadium, etniciteit en vetverdeling over het lichaam. U kunt het protocol downloaden via www.kenniscentrumovergewicht.nl.
Overbruggingsplan voor kinderen met overgewicht
Om een goed gevolg te kunnen geven aan het Signaleringsprotocol is in opdracht van het Ministerie van VWS een overbruggingplan opgesteld. Het overbruggingsplan behelst een werkwijze voor JGZ hoe kinderen met overgewicht te begeleiden en/of te behandelen: het stimuleren van buitenspelen en ontbijten en het reduceren van het gebruik van energierijke dranken en tv-kijken. Daarnaast is het promoten van borstvoeding een reguliere activiteit van JGZ voor de primaire preventie van overgewicht. Hoewel deze aanpak (nog) niet wetenschappelijk onderbouwd is - maar wel practice-based - is het wel tijd voor actie; aan de onderbouwing van het overbruggingsplan wordt ondertussen gewerkt. Het Ministerie van VWS pleit ervoor dat alle betrokkenen bij kinderen met overgewicht, zoals diëtisten, onderwijzers, huisartsen en kinderartsen op de hoogte worden gebracht van het overbruggingsplan. Het overbruggingsplan is te downloaden via www.kenniscentrumovergewicht.nl.
