“De relatie tussen smaak en overgewicht wordt al sinds enige jaren besproken, zowel in de wetenschap als in de samenleving die zij bestudeert. Smaak en overgewicht hangen mijns inziens dan ook zeker samen. Wat ik tegenwoordig vaak zie is dat mensen gedachteloos eten. Zonder enthousiasme, zonder aandacht, zonder smaak. Alsof de smaak van een product niet eens om onze aandacht vraagt. We zeggen dan dat een product een lage smaakcomplexiteit heeft. Een product als chips, waarvan men vaak ook een hele zak gedachteloos achter elkaar naar binnen werkt, heeft weliswaar een hoog smaakgehalte maar een lage complexiteit. De één-dimensionale smaak van chips maakt dat je maar door kunt blijven kraken. Meer van hetzelfde, net zo lang tot de zak leeg is. Met aandacht eten voorkomt dat. Wanneer je bewust eet, zo is de gedachte, eet je vaak automatisch minder. Gemaksvoer is ontwikkeld om snel en gedachteloos te kunnen eten; fast food heeft van zichzelf dan ook een laag smaakgehalte en vraagt weinig aandacht bij het opeten.”

Met aandacht en met smaak eten zijn volgens u twee belangrijke waarden ten aanzien van het voorkomen van overeten en uiteindelijk overgewicht. Ziet u ook mogelijkheden in het aanpassen van de samenstelling van voedingsmiddelen en producten als oplossing van het probleem overgewicht?
“Absoluut niet, daar geloof ik helemaal niet in. Neem het product cake. Fabrikanten maken tegenwoordig naast de roombotercake een cake met ‘betere’ vetten. Volgens hen moeten ze naast elkaar in de winkel staan, want de klant kiest de ene keer voor lekker (roomboter) en de andere keer voor gezond (!). Hiermee wekken zij de indruk alsof je zomaar elke dag cake zou kunnen eten wanneer je daar zin in hebt! Maar dat is natuurlijk niet zo. Ik geloof meer in de vraag: ‘Wat is de plaats en waarde van voedingsmiddelen binnen iemands voedingspatroon?’ Begrijp me niet verkeerd, je kunt best cake eten, maar dan moet je wel beseffen dat cake een traktatie is, en dus onder feest-eten valt. Het leven is niet elke dag feest en dus eet je niet elke dag cake. Alles heeft een bepaalde functie, dat geldt ook voor voeding(sproducten). De tegenwoordige houding ten aanzien van voeding is dat we alles maar kunnen eten. Natuurlijk, het aanbod is óók ongekend groot. Maar mensen zouden moeten inzien dat cake geen dagelijkse voeding is en zouden cake vervolgens ook niet als zodanig moeten gebruiken. Zie je wat een rare gedachtekronkel dit eigenlijk is? Ik vind het dan ook een fout signaal om voedingsmiddelen aan te passen. Ik meen dat je overgewicht alleen kunt gaan oplossen door de voedingspatronen aan te passen en niet de producten. Kijk naar de Verenigde Staten, daar zijn de aanpassingen in producten vaak extreem. Dán eet niemand meer vet, dán worden de koolhydraten weer in de ban gedaan. Wat zie je? Nergens stijgt het overgewicht zo explosief als daar. Mensen blijven nog te vaak gewoon dooreten wat ze het lekkerst vinden. Ze misbruiken eten bijna als een soort drugs of in elk geval als zoethouder…”

U focust bij een mogelijke oplossing van het probleem overgewicht dus veeleer op voedingspatronen dan op voedingsmiddelen. Wat ziet u ten aanzien van voedingspatronen gebeuren?
“Ik heb een beetje het idee dat men over het algemeen niet meer zo goed weet wat een voedingspatroon inhoudt. Alsof we allemaal terug moeten naar school om te leren over de waarde en plaats van vetten, koolhydraten en eiwitten in ons eetpatroon, over een maximum aantal eetmomenten per dag... Alles is tegenwoordig maar hip en leuk en makkelijk – ook ten aanzien van voeding. Bij de keuzes die we maken in het leven leggen we de verantwoordelijkheid ervoor maar al te vaak buiten onszelf. Dat geldt óók voor keuzes ten aanzien van voeding.”

Onze laatste vraag aan u: Wat zijn volgens u de trends in het kader van smaak en de bestrijding van overgewicht de komende jaren?
“Er zijn verschillende ontwikkelingen gaande; onder andere de hang naar echte, eerlijke producten. Niet meteen massaal, maar er is altijd een voorhoede. En die willen weer graag weten wat ze eten. De fabrikanten op hun beurt zullen proberen aan die vraag te voldoen en hun producten zo goed mogelijk maken. De ene consument zoekt naar technologisch goed, de andere naar goed in de zin van puur (natuur). Wat het beste is? Dat is voor iedereen persoonlijk. Waar het breekpunt ligt van een mogelijke ontwikkeling is niet te voorspellen. Dat hangt af van het bewustzijn of we wel zo door kunnen gaan als nu. Daar komen ethische vragen bij om de hoek kijken, ook een trend voor de komende jaren. Wat is goed? Wat is verantwoord? Waar ben ik mee bezig? In dat licht gaat ook zelfdiscipline bij de bestrijding van overgewicht een grotere rol spelen, zo is mijn verwachting. ‘Heb ik zin in cake? Ja.’ ‘Eet ik cake? Nee, want cake eet je alleen bij feest.’ Zoiets. Mensen zullen hun voeding weer op diens eigen waarde moeten leren schatten…”

Print dit artikel       Print de volledige nieuwsbrief