Voorkomen nog altijd beter dan boren

Interview met Gert-Jan Truin, hoogleraar Sociale en Preventieve Tandheelkunde UMC St. Radboud in Nijmegen

Hoe staat het met de mondverzorging van kinderen in Nederland? Is een gezond (kinder)gebit tegenwoordig eerder uitzondering dan regel? Vragen die niet alleen ouders, maar ook mondverzorgers en diëtisten bezighouden. Prof. dr. Gert-Jan Truin beantwoordt onze vragen in vier quotes.

Gert-Jan Truin: “Hoe het kindergebit er momenteel aan toe is in Nederland, is niet glashelder.”
Toelichting: “Om antwoord te kunnen geven op de vraag hoe cariës zich bij de Nederlandse jeugd ontwikkeld heeft, hebben we een meta-analyse uitgevoerd van epidemiologische cariësonderzoeken van 5-/6-jarigen en 11-/12-jarigen uit de periode 1980 tot en met 2009. Onze bevindingen zijn te lezen in het artikel “Trends in de prevalentie van cariës bij de 6- en 12-jarige jeugd in Nederland”. Eén van de opvallendste conclusies is dat de daling van cariës bij 5-/6-jarigen (zoals deze in de 80’er jaren is ingezet) tot stilstand is gekomen. Echter, het is ons vooralsnog niet duidelijk wat er nu precies gaande is. Is de achterliggende situatie stabiel, of is ze verslechterd? De conclusie uit ons onderzoek is dat het lijkt alsof er geen specifieke aanwijzingen zijn dat er mogelijk sprake is van gebitsverslechtering.”

Gert-Jan Truin: “De uitkomsten van ons onderzoek naar het kindergebit hebben ons verrast.”
Nader verklaard: “Tot aan het begin van ons onderzoek was ik van mening dat er in ons land geen grote veranderingen gaande waren omtrent het kindergebit. De onderzoeksuitkomsten hebben me dan ook verrast. Ondanks dat het geen dramatische verschuiving betrof, geven de verschillen wel een lichte trend aan. Want wat zien we? In de periode 1992-2005 zagen we bij 5- en 6-jarigen een daling in het aantal cariësvrije melkgebitten. Maar waar die verslechtering nu precies in zit, dat weten we nog niet. Is het een verslechtering van de hele groep? Dat wordt ondermeer weersproken door een stad als Den Haag, waar we ook onderzoek hebben gedaan en waar deze trend juist niet is waargenomen. Of hangt de verslechtering samen met de daling van cariësvrije gebitten onder 5-jarige jeugdige ziekenfondsverzekerden en patiënten van de jeugdtandverzorging? Ook hierbij kunnen we niet zomaar constateren dat de lagere sociale milieus, waarin veel allochtone gezinnen zijn opgenomen (van wie bekend is dat deze kinderen vaak een mindere mondgezondheid hebben dan autochtone kinderen), verantwoordelijk zijn voor de daling. In Den Haag verschillen de allochtone kinderen namelijk weer niet van de autochtone kinderen wat betreft mondgezondheid.”

Gert-Jan Truin: “Men denkt te vaak, ‘ach, het zal wel loslopen met die mondgezondheid’.”
Dat zit zo: “Veel ouders, en ook de politici in ons land, gaan er nog te vaak en te gemakkelijk vanuit ‘dat het wel goed zit met de mondgezondheid in Nederland’. Zeker in vergelijking met de ons omringende landen scoort Nederland best goed. En natuurlijk hebben een goede mondhygiëne en de introductie van de fluoridetandpasta ook daadwerkelijk bijgedragen aan een betere mondgezondheid in ons land (zeker vergeleken met de tijd dat zij zelf jong waren – red.), maar we zijn er nog lang niet.”

Gert-Jan Truin: “De mondverzorging moet weer hoog op de agenda.”
Pleidooi: “Ik denk dat er weer meer aandacht moet komen voor mondgezondheid en gebitverzorging. Zowel thuis als op school (ondermeer door de campagne “Kies voor gaaf”). Voedingsadviezen horen ook daarbij. In het verleden lag de nadruk op het beperken van suikerinneming. Die gedachte hebben we inmiddels laten varen. Je kunt je namelijk best veel permitteren, mits je mondverzorging goed op peil is, o.a. door regelmatig te poetsen met een fluoridetandpasta. Er zou wat mij betreft ook best wat meer controle van de ouders op het eet- en drinkgedrag van de kinderen mogen zijn. Beperk de gewoonte in het gezin tot maximaal zeven eet- en drinkmomenten per dag. De boodschap die we uitdragen is dan ook niet nieuw; er zou alleen weer wat meer aandacht voor mogen zijn!”

Prof.dr. Gert-Jan Truin is hoogleraar Sociale en Preventieve Tandheelkunde aan de Universiteit van Nijmegen. Als sinds 1980 publiceert hij met grote regelmaat (inter)nationaal over zijn onderzoeken; zoals bijvoorbeeld zijn bijdrage aan het Themanummer “Kindertandheelkunde en cariës” van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (mrt. 2010). Lees meer op www.ntvt.nl.