home
RSS feeds
Kinderen, leefstijl en gewicht | maart 2008

Marktplaats: referenties en hulpmiddelen

In deze rubriek vindt u een lijst met achtergronddocumenten, referenties en hulpmiddelen die u als professional van nut kunnen zijn bij uw (advies)werk.

Index
  1. Criteria overgewicht 2-18 jarigen (NTvG)
  2. BMI-meter nu ook voor kinderen (TNO e.a.)
  3. Signaleringsprotocol overgewicht in de jeugdgezondheidszorg (JGZ)
  4. Overbruggingsplan voor kinderen met overgewicht (KCO)
  5. Monitor Overgewicht 0-19 jarigen (TNO)
  6. Kinderen en Overgewicht. Een actieplan voor ouders (KCO)
  7. Kwantificering kloof energie-inneming en -gebruik (RIVM)
  8. Prevalentie overgewicht en obesitas bij 4-15 jarigen 2002-2004 (TNO, KCO)
  9. Lichamelijke (in)activiteit en overgewicht bij kinderen in prioriteitswijken (TNO)
  10. Rol kinderopvang in preventie bewegingsarmoede en ongezonde voeding 0-4 jarigen (TNO)
  11. White Paper On A Strategy for Europe on Nutrition, Overweight and Obesity related health issues (Europese Commissie)

1. Criteria overgewicht 2-18 jarigen
Voor volwassen mannen en vrouwen is overgewicht eenvoudig vast te stellen aan de hand van de BMI. Bij kinderen ligt het wat ingewikkelder, omdat zij nog in de groei zijn; behalve lengte en gewicht spelen ook leeftijd en geslacht een belangrijke rol. Sinds een aantal jaren bestaan er internationale criteria voor het definiëren en signaleren van overgewicht en obesitas bij kinderen.

Tabel: Criteria overgewicht bij kinderen

  Leeftijd (jaren) Jongens Overgewicht Meisjes overgewicht Jongens obesitas Meisjes
obesitas
  2 18.41 18.02 20.09 19.81
  2.5 18.13 17.76 19.80 19.55
  3 17.89 17.56 19.57 19.36
  3.5 17.69 17.40 19.39 19.23
  4 17.55 17.28 19.29 19.15
  4.5 17.47 17.19 19.26 19.12
  5 17.42 17.15 19.30 19.17
  5.5 17.45 17.20 19.47 19.34
  6 17.55 17.34 19.78 19.65
  6.5 17.71 17.53 20.23 20.08
  7 17.92 17.75 20.63 20.51
  7.5 18.16 18.03 21.09 21.01
  8 18.44 18.35 21.60 21.57
  8.5 18.76 18.69 22.17 22.18
  9 19.10 19.07 22.77 22.81
  9.5 19.46 19.45 23.39 23.46
  10 19.84 19.86 24.00 24.11
  10.5 20.20 20.29 24.57 24.77
  11 20.55 20.74 25.10 25.42
  11.5 20.89 21.20 25.58 26.05
  12 21.22 21.68 26.02 26.67
  12.5 21.56 22.14 26.43 27.24
  13 21.91 22.58 26.84 27.76
  13.5 22.27 22.98 27.25 28.20
  14 22.62 23.34 27.63 28.57
  14.5 22.96 23.66 27.98 28.87
  15 23.29 23.94 28.30 29.11
  15.5 23.60 24.17 28.60 29.29
  16 23.90 24.37 28.88 29.43
  16.5 24.19 24.54 29.14 29.56
  17 24.46 24.70 29.41 29.69
  17.5 24.73 24.85 29.70 29.84
  18 25 25 30 30
Bron: Hirasing RA et al. Ned Tijdschr Geneeskd 2001;145:1303-8.


2. BMI-meter nu ook voor kinderen
De meeste bestaande BMI-meters konden tot nu toe alleen overgewicht bij volwassenen berekenen. TNO, Centrum Eetstoornissen Ursula en Centrum Overgewicht en Obesitas hebben eind 2007 gezamenlijk een nieuwe BMI-meter uitgebracht die ook voor kinderen gebruikt kan worden.

Klik hier voor meer informatie

De BMI-meter is te bestellen bij:
Centrum Eetstoornissen Ursula
Centrum Overgewicht en Obesitas


3. Signaleringsprotocol overgewicht in de jeugdgezondheidszorg
Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is vanaf de geboorte direct betrokken bij het volgen van de groei van baby’s en kinderen en speelt daarom een zeer belangrijke rol bij de signalering van overgewicht.

In opdracht van het Ministerie van VWS heeft het VU Medisch Centrum (Amsterdam) in 2004 een landelijk uniform signaleringsprotocol ontwikkeld, het “Signaleringsprotocol Overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg”. Het protocol is toepasbaar voor kinderen van twee jaar en ouder; voor jongere kinderen is er (nog) geen betrouwbare methode om overgewicht vast te stellen.

Klik hier om het protocol te downloaden


4. Overbruggingsplan voor kinderen met overgewicht
In samenwerking met het Ministerie van VWS heeft het Kenniscentrum Overgewicht (KCO) een plan opgesteld waarin de werkwijze hoe kinderen met overgewicht te begeleiden en/of te behandelen voor Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is vastgelegd.

Het Ministerie van VWS pleit ervoor dat alle betrokkenen bij kinderen met overgewicht, zoals diëtisten, onderwijzers, huisartsen en kinderartsen op de hoogte worden gebracht van het overbruggingsplan.

Klik hier om het overbruggingsplan te downloaden


5. Monitor Overgewicht 0-19
In 2005 heeft TNO het rapport “Monitoring van overgewicht bij jeugdigen van 0-19 jaar in de G30” uitgebracht. Het rapport is bedoeld om de JGZ-organisaties in de G30 te ondersteunen om te komen tot uniforme elektronische registratie van groeigegevens, ingezette interventies en achtergrondvariabelen.

Met het rapport is de basis gelegd voor een Monitor Overgewicht, waarmee de trend in de prevalentie van overgewicht kan worden gevolgd. Een plan van aanpak met actiepunten tot en met 2009 beschrijft de implementatie en operationalisering van deze monitor.

Klik hier om het volledige rapport te downloaden


6. Kinderen en Overgewicht. Een actieplan voor ouders
In opdracht van het Ministerie van WVS heeft het Kenniscentrum Overgewicht in 2007 een boekje voor ouders uitgebracht met adviezen en tips om overgewicht bij kinderen (2-12 jaar) te voorkomen dan wel aan te pakken.

Klik hier om het boekje te downloaden


7. Kwantificering kloof energie-inneming en -gebruik
Kleine veranderingen in de energiebalans per dag (inneming versus gebruik) kunnen op lange termijn het verschil uitmaken tussen het wel of niet ontwikkelen van overgewicht. In dit rapport is voor het eerst inzicht in de kloof tussen calorie-inneming en -gebruik in Nederland gekwantificeerd. Het onderzoek is verricht door het RIVM in opdracht van het Ministerie van VWS (2006).

Klik hier om het volledige rapport te downloaden


8. Prevalentie overgewicht en obesitas bij 4-15 jarigen 2002-2004
In opdracht van het Ministerie van VWS hebben TNO en het Kenniscentrum Overgewicht van het VUmc onderzoek gedaan naar de prevalentie van overgewicht en obesitas bij Nederlandse 4-15 jarigen in de periode 2002-2004 (TNO).

Klik hier om de resultaten te downloaden


9. Lichamelijke (in)activiteit en overgewicht bij kinderen in prioriteitswijken
In 2005 heeft TNO de resultaten gepubliceerd van onderzoek naar een cross-sectioneel verband tussen kenmerken van de gebouwde omgeving en de lichamelijke (in)activiteit van kinderen (groep 3 t/m 7) in Nederlandse stadswijken.

Van de 10 onderzochte stadswijken voldeed slechts 3% van de kinderen aan de Nationale Norm Gezond Bewegen. Op basis van een literatuuronderzoek, focusgroep interviews en een cross-sectioneel onderzoek zijn voorlopige beleidsaanbevelingen geformuleerd voor het ‘beweegvriendelijk’ herinrichten van stadswijken.

Klik hier om het rapport te downloaden


10. Rol kinderopvang in preventie bewegingsarmoede en ongezonde voeding 0-4 jarigen
TNO heeft onderzoek gedaan naar de huidige situatie met betrekking tot bewegen en voeding van 0-4 jarigen tijdens hun verblijf op het kinderdagverblijf of de peuterspeelzaal. Hierbij is gekeken in hoeverre de leiding van een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal een rol kan of wil spelen bij de preventie van bewegingsarmoede, ongezonde voeding en/of overgewicht in deze leeftijdsgroep.

Klik hier voor het volledige rapport


11. White Paper On A Strategy for Europe on Nutrition, Overweight and Obesity related health issues

Naar aanleiding van het alsmaar groeiende probleem van overgewicht en obesitas, vooral bij kinderen, heeft de Europese Commissie in 2007 een witboek uitgebracht. Het probleem vereist een geïntegreerde aanpak, samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is absoluut noodzakelijk.

Klik hier om het witboek te downloaden