Op 6 maart barst het carnaval weer los, niet alleen in onze zuidelijke provincies (en steeds vaker ook daarboven), maar wereldwijd. We namen een kijkje bij enkele van de beroemdste carnavals ter wereld en ontdekten dat ze allemaal hun eigen band met suiker hebben.

Rio de Janeiro: samba’s en suikerriet

Opzwepende dansen, spectaculaire parades en prachtig uitgedoste schoonheden komen iedereen meteen voor ogen als de woorden ‘carnaval’ en ‘Rio de Janeiro’ vallen. Dit carnaval in Brazilië is waarschijnlijk wel het beroemdste ter wereld.

Ook in suiker speelt Brazilië een prominente rol: het is een van de grootste producenten van suikerriet ter wereld. Van suikerriet maakt men trouwens niet alleen suiker, maar ook andere producten, zoals bio-ethanol. En uit suikerriet wordt ook cachaça (ook wel aguardente of pinga geheten) gebrouwen, Braziliës populairste sterke drank, die gebruikt wordt in cocktails als de caipirinha. Eén van de bekendste sites van Rio is Suger Loaf Hill (‘suikerbroodberg’, zie de foto genomen vanaf het Copacabana strand), zo genaamd omdat het lijkt op een traditioneel suikerbrood (staaf van suiker).

Venetië, suikercentrum in de middeleeuwen

Van het carnaval van Venetië wordt al melding gemaakt in 1268. Je zou al bijna zeggen, wat een eerbiedwaardige traditie – als dat tenminste zou passen bij dit extravagante en vaak ook wat gezagsondermijnende feest. Kenmerkend voor het carnaval van Venetië zijn de adembenemend fraaie maskers en bijbehorende kostuums.

In lang vervlogen tijden behoorden Venetiaanse handelaren tot de eersten die suiker naar Europa brachten. In die tijd was suiker een schaars en duur goed; de enige toen bekende bron was het suikerriet. Waarschijnlijk waren de Chinezen de eersten die deze suikerwinning ontdekten, waarna de populaire zoetstof een gestage opmars begon via India naar Perzië. Van daaruit werd suiker per schip vervoerd naar Europa. Aan het einde van de middeleeuwen was Venetië de belangrijkste handelsstad voor de import van suiker voor Europa.

Meer over de geschiedenis van suiker »

New Orleans Pralines

Mardi Gras (Frans voor ‘Vette Dinsdag’) in New Orleans is een ware belevenis. Mensen komen kijken naar, en genieten van, de parades, de muziek, de praalwagens, en de bals die de Krewes (de carnavalsverenigingen) houden. Wie niet gekostumeerd is, draagt in ieder geval de Mardi Gras- kleuren paars, groen en goud. En iedereen doet zijn best om een van de kralenkettingen of dubloenen te bemachtigen die van de praalwagens worden uitgestrooid.

Naast Mardi Gras is New Orleans wereldberoemd om haar heerlijke plaatselijke gerechten. Die zijn uniek door de mix van lokale ingrediënten en de eeuwenlange invloeden van eetculturen uit de hele wereld, zoals de Franse, Spaanse, Afrikaanse, Indiaanse, Italiaanse, Cajun en Cubaanse keukens.
Onder de zoete specialiteiten uit New Orleans is de Praline legendarisch. In tegenstelling tot wat wij als pralines kennen – gevulde bonbons – hebben de New Orleans Pralines meer de vorm van platte notenkoekjes. Ze worden gemaakt van pecannoten en een mengsel van suiker, basterdsuiker, room en boter, dat onder voortdurend roeren gekookt moet worden. Daarna wordt het mengsel met lepels op een vlakke ondergrond gelegd om af te koelen. Om je vingers bij af te likken…

De Lage Landen: handel en suikerbieten

Net als de Venetianen, brachten ook Nederlandse handelaren in de 16e eeuw de schaarse en geliefde suiker naar Europa. Rond 1800 ontdekte men hoe suiker gewonnen kon worden uit bieten. Daarmee kon suiker ook in grote hoeveelheden in Europa en Nederland zelf worden geproduceerd. Tegenwoordig wordt er in Nederland rond de 82.000 hectare suikerbieten verbouwd. Hoeveel suiker hiervan kan worden gemaakt, verschilt per jaar, door de weersomstandigheden. In 2007 werd er uit 5,3 miljoen ton suikerbieten 872.000 ton suiker gewonnen.

In het Noord-Brabantse Dinteloord staat de grootste suikerfabriek van Europa. Dinteloord draagt in carnavalstijd dan ook de naam Peejlòòfdurp (peej betekent suikerbiet). Alaaf!