De ramadan, de islamitische vastenmaand, is begonnen. Suikerinfo verdiepte zich in de achtergronden, de betekenis en de invloed van vasten op ons lichaam.

Vasten: Meer dan alleen ‘niet eten en drinken’ »
Sahoor en iftar: Twee belangrijke maaltijden »

Vasten

Meer dan alleen ‘niet eten en drinken’

Tijdens de ramadan eten en drinken moslims niet vanaf de dageraad (dus al vóór zonsopgang) tot aan de zonsondergang. De ramadan is (naast de getuigenis, het gebed, de bedevaart en de armenbelasting) één van de zuilen van de islam.

Het vasten wordt gezien als een zuivering van de ziel, en als uiting van gehoorzaamheid aan God. Ook versterkt het de zelfbeheersing, en de solidariteit met hen die het minder hebben, omdat je zelf ervaart wat het is om honger te lijden.

Ramadan omvat dus veel meer dan het lichamelijke vasten alleen. Deze maand is ook een periode van samenzijn met familie en vrienden, van saamhorigheid, bezinning en goede voornemens, zoals december dat in de christelijke traditie is.

Vasten vergt natuurlijk veel van het lichaam, en dat is niet altijd verenigbaar met iemands gezondheid of omstandigheden. Daarom worden er uitzonderingen gemaakt voor zwangere vrouwen, jonge kinderen en zieken, maar ook voor bijvoorbeeld reizigers of soldaten in oorlogstijd. Zij hoeven niet te vasten. Als het mogelijk is, kunnen zij de vasten later inhalen. Chronisch zieke mensen kunnen in plaats van te vasten, maaltijden geven aan minder bedeelden.

Het gebruik van vasten is terug te vinden in vele religies, bijvoorbeeld in de katholieke kerk. In Nederland is het gebruik van de veertigdaagse vasten voor Pasen bij veel katholieken in onbruik geraakt; toch vast nog altijd 10% van de katholieken in een of andere vorm.

Sahoor en iftar

Twee belangrijke maaltijden

Moslims gebruiken tijdens de ramadan twee maaltijden per etmaal. Vóór de dageraad wordt de maaltijd gebruikt die ‘sahoor’ wordt genoemd; Na zonsondergang gaan familie en vrienden bij elkaar op bezoek om te eten. Deze maaltijd wordt ‘iftar’ genoemd.

Als je de hele dag niet eet, kan het zijn dat je ’s avonds juist erg veel trek krijgt in calorierijke gerechten. Daardoor kun je, ondanks het vasten, in deze periode toch in gewicht toenemen. Hoe kun je toch goed en verantwoord eten? Het Voedingscentrum geeft informatie over verantwoorde maaltijden tijdens de ramadan. Traditionele bij ramadan horende voedingsmiddelen als soep, vruchtensap, fruit, melk, dadels en honingkoeken zijn voedzame producten die het lichaam goed kan gebruiken na een hele dag zonder eten en drinken.

Vaak staan er zoete hapjes of gerechten op het menu. Suikers (koolhydraten) worden snel door het lichaam opgenomen, geven snel energie en een verzadigd gevoel. Een gerecht dat ’s avonds heel veel gegeten wordt in deze periode is harira (tomatensoep met kikkererwten). Deze soep is erg voedzaam, én soep zorgt er bovendien voor dat je ook veel vocht binnen krijgt. Ons lichaam heeft namelijk elke dag minimaal 2,5 liter vocht nodig, waarvan 1,5 liter uit gewoon drinken (thee, koffie, water etc). De andere liter haalt je lichaam uit voedsel. Het is dus ook belangrijk om voldoende te drinken.