Home > News > Voedingscentrum lanceert nieuwe Schijf van Vijf

Voedingscentrum lanceert nieuwe Schijf van Vijf


Op 22 maart 2016 presenteerde het Voedingscentrum de nieuwe Schijf van Vijf. Het voorlichtingsmodel bestaat net als voorheen uit vijf vakken: groente en fruit; smeer- en bereidingsvetten; brood, graanproducten en aardappelen; zuivel, noten, vis, vlees, ei; dranken. Met behulp van de Schijf van Vijf kunnen Nederlanders gezonde(re) keuzes maken naar eigen smaak en voorkeur. 

Belangrijkste veranderingen

In het eerdere voorlichtingsmodel uit 2004 stonden productgroepen er nog in zijn geheel in: alle groente en fruit, alle zuivel, alle vlees, etc. Deze productgroepen waren vervolgens ingedeeld in voorkeurs-, middenweg- en uitzonderingsproducten. In het nieuwe model staan alleen nog voedingsmiddelen die de meeste gezondheidswinst opleveren.

Voedingsmiddelen binnen de schijf

Het advies maakt verschil tussen voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf en die daarbuiten. Het Voedingscentrum adviseert dat 85% van de energie wordt geleverd door voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf. Dit zijn voedingsmiddelen die voorzien in de behoefte aan essentiële voedingsstoffen. Of een voedingsmiddel in de Schijf van Vijf staat is gebaseerd op de volgende criteria:

  • het advies in de Richtlijnen goede voeding 2015;

  • de samenstelling met betrekking tot verzadigd vet, transvet, voedingsvezel, zout en suiker;

  • de bewerkingsgraad (de mate waarin door de producent bewerkingen of toevoegingen zijn gedaan);

  • productgroepspecifieke overwegingen, zoals verzadiging (vaste vs. vloeibare voedingsmiddelen) en tanderosie (light frisdrank).

In de Richtlijnen Schijf van Vijf worden de criteria en keuzemogelijkheden voor iedere productgroep nader toegelicht.

Voedingsmiddelen buiten de schijf

Naast de ruimte binnen de Schijf van Vijf (85%) is er beperkt ruimte (circa 15% van de dagelijkse energie) voor voedingsmiddelen buiten de schijf. Er zijn drie soorten producten die niet in de schijf staan:

  1. Producten die geen of een negatieve bijdrage leveren aan een gezonde voeding, zoals snoep en snacks;

  2. Producten waarvan de Gezondheidsraad aangeeft dat deze vervangen moeten worden door andere producten of sterk beperkt geconsumeerd moeten worden;

  3. Producten die op basis van de productgroepspecifieke criteria (verzadigd vet, transvet, zout, suiker en/of te weinig vezel) buiten de Schijf van Vijf vallen.

Het Voedingscentrum spreekt hierbij over ‘dagelijkse keuze buiten de schijf’ (zoals zoet broodbeleg, koekje, stukje chocolade) en ‘wekelijkse keuze buiten de schijf’ (zoals bewerkt vlees, witte pasta, suiker- en vetrijke toetjes). Producten die aan de criteria voor energie, verzadigd vet en zout voldoen komen in de ‘dagelijkse keuze’-categorie, de overige producten komen in de ‘wekelijkse keuze‘-categorie. Daarnaast adviseert het Voedingscentrum: als je zwaarder bent, eet dan minder niet-schijf-producten en kleinere porties.

Voor meer informatie over het nieuwe voorlichtingsmodel, kijk hier